Meet the Trainer • Rob Sweldens

Posted on 28-09-2017

Rob Sweldens Meet The Trainer

Rob Sweldens (34) is sinds 2009 één van de vaste waarden in de StreetwiZe • Mobile School-ploeg. Sindsdien implementeerde hij 13 mobiele scholen en was hij tot 2015 verantwoordelijk voor de opvolging van de internationale partners. In 2014 werd hij eindverantwoordelijke voor de activiteiten van Mobile School. Ideaal om deze Mobile School-ancien uitgebreid aan het woord te laten over motivatie, het werk op straat en de toekomstvisie van Mobile School. 

“In het middelbaar was ik meer idealist dan realist denk ik. Ik droomde van wereldvrede en van een eerlijke wereld. Al vlug had ik door dat het niet zo simpel was. Ondanks mijn interesse in geschiedenis en antropologie, besliste ik om Arbeids- & Organisatiepsychologie te gaan studeren aan de KU Leuven omdat ik de wereld wou verbeteren van onderuit en aan de slag wou met mensen, groepen en organisaties. 

In 2004 had mijn vader twee tickets voor de première van “Diarios de Motocicleta” - een film over het jonge leven van Ernesto “Ché” Guevara - die met de motor door Zuid-Amerika trok en geraakt werd door de extreme armoede. Met veel plezier ging ik mee. De beelden en het verhaal bleven hangen. Een dag later hoorde ik dat er twee stageplaatsen waren in datzelfde Zuid-Amerika - in Cuenca, Ecuador. Opdracht? Het bestuderen en faciliteren van organisatieverandering in het Zuiden. Een droomstage.

Een jaar Ecuador deed veel met me. Ik dompelde me 150% onder in de lokale realiteit en las veel over de geschiedenis van de regio en de cultuur. Het was de tijd van mijn eerste workshops “werken in teams” in verafgelegen dorpen voor groepen jongeren. De kloof tussen arm en rijk was treffend en dwong me tot nadenken. Ik kwam terug naar België met alleen maar meer vragen. Daarom besliste ik om nog een jaartje bij te studeren in Gent. De ManaMa Conflict & Development in combinatie met een lerarenopleiding. Het was voor mij dé manier om meer te leren over de wereld van ontwikkelingssamenwerking. 

Quote rob sweldens

In mijn thuisstad Sint-Truiden waren ze op dat ogenblik op zoek naar jeugdwerkers die naar zusterstad Nueva Guinea in Nicaragua wilden reizen in het kader van een jongerenuitwisseling. Ik vond er de inspiratie voor mijn thesis rond het opzetten van jongerenwerkingen in het Zuiden. Mijn thesis resulteerde uiteindelijk in een 3-maand durend pilootproject in Nueva Guinea waar ik de lokale jongeren mocht opleiden om hun jeugdwerk te versterken. Ik ging wekelijks mee met de jongeren om te spelen met kinderen op straat en ontwikkelde en gaf mijn eerste vorming tot animator in het jeugdwerk.

Dit pilootproject kreeg nog een staartje. Samen met mijn vrouw Hannelore, startten we Jopac (Jovenes para el cambio) op, en stelden een plan op om steden en gemeenten in België met een zusterstad te begeleiden in hun plannen met jongeren in het Zuiden. 9 maanden verbleven we in Ecuador, Peru, Bolivia en Nicaragua en onderzochten we de jongerensituatie, organiseerden we opleidingen en ondersteunden we de oprichting van jeugdraden.

Bij afloop van ons project zocht Mobile School een partnership coördinator. Een job die mij op het lijf geschreven was. Met de Latino-vibes nog in me, begaf ik me naar het voormalige kantoor in de Parkstraat, vol goesting om te beginnen én gesteund door het vertrouwen van Arnoud Raskin en Ann Van Hellemont. 

Eerste keer op straat met de mobiele school

Ik herinner het me nog goed. Na 2 maanden voorbereiding en inwerken, leidde mijn eerste expeditie me naar Latijns-Amerika voor 5 weken van Mobile School workshops in Venezuela, Bolivia, Peru en Colombia. Ik vertrok met een klein hartje maar met veel drive op weg naar het verre Westen om deze uitdaging aan te gaan. Al vlug werd me duidelijk hoe elk project op haar eigen manier de mobiele school had ingebed in haar werking. Mijn eerste echte straatervaring met de mobiele school deed ik op in de Colombiaanse stad Cali, meer bepaald in “la Olla”, een buurt waar de Hermanas de la Providencia wonderen verrichten met de mobiele school. 

Rob Sweldens Mobile School

Die eerste tocht met de mobiele school door de straten was onbeschrijflijk. De situatie was er één van complete miserie. Coke en crack werden zichtbaar gedeald en verbruikt. Een geur van lijm, benzine en andere te inhaleren drugs drong mijn neus binnen. Sommige gasten konden amper nog staan omdat ze zodanig onder invloed waren, jonge vrouwen prostitueerden zich op straat, op de hoek was een vechtpartij gaande. Maar de magie rond de school zorgde voor een andere kijk op de situatie. Lachende gezichten, hoop in de ogen, survival skills in een ongelooflijk moeilijke context. Drugdeals werden onderbroken, lijmsnuivers lieten hun lijm even aan de kant, en iedereen zocht een moment om te luisteren naar de liederen van co-trainer Toña Pineda, een spel te spelen aan de school met superheld-straathoekwerkster Jessika Martinez, of te praten over waar ze mee bezig waren. Ik werkte met een jongen van 17 die besmet was met het HIV-virus, ging aan de slag met Sergio die zijn lijmfles achter zijn t-shirt verborgen hield en probeerde de rotaschijven uit met Miguel. De tijd vloog en het was raar om te moeten vertrekken, maar goed om te weten dat de school hier enkele dagen later weer zou verschijnen.

De Europese context 

Mijn roots liggen in Sint-Truiden, een tweede thuis vond ik in Latijns-Amerika. Maar hoe meer ik rondreisde in Afrika, Azië, Europa of Latijns-Amerika, des te meer merkte ik dat er op straat meer gelijkenissen dan verschillen waren. De problemen zijn gelijkaardig, de opportuniteiten eveneens. Straatcultuur heeft een sterkere impact op het kind dan de cultuur van het land waarin het kind opgroeit. En net daarom komen we wereldwijd gelijkaardige situaties tegen. 

Eén van de meest confronterende situaties kwam ik tegen in Parijs, in de banlieus in Longjumeau waar ik een prospectie deed van een project dat met een koffer de straat op ging. Zij werkten onder andere in een Romakamp naast de snelweg. Even de autostrade op, een verborgen afrit nemen op de pechstrook en hop een nieuwe wereld in. De ervaring daar is één van de pakkendste momenten in mijn carrière. Het kamp was letterlijk een puinhoop. De Franse overheid had net beslist om met de grove borstel door de Roma nederzettingen te gaan. Bulldozers hadden het gebied onbewoonbaar gemaakt. Desalniettemin bleven de mensen daar wonen, terwijl ze handelden in tapijten en metaal verkochten. De kinderen leefden en speelden in extreme armoede tussen gebroken glasscherven. Ik kwam er peuters tegen van 2 jaar oud die amper konden stappen. De wanhoop was groot, maar vooral het contrast met één van Europa’s grootste steden was ontzettend hard. Welke toekomst hebben deze mensen? Hoe kunnen zij opklimmen op de ladder die stuk voor stuk wordt ingekort op het moment dat ze een stap omhoog zetten? Heeft een straatgast op de vuilnisbelt in Nairobi die zijn eigen business wil opstarten niet meer kansen op slagen in een overwegend informele economie dan een Romakind in Parijs waar elk initiatief in de informele economie wordt bestempeld als criminaliteit?

Eind 2016 plaatste ik een mobiele school in Patras, Griekenland om met vluchtelingen te werken. We reden een leegstaande, bouwvallige loods binnen met de mobiele school, vlak bij de haven. De gasten die ik tegenkwam, hadden een rugzak vol traumatische ervaringen mee uit Afghanistan of Irak en probeerden de oversteek te maken naar Italië met gevaar voor eigen leven. De omstandigheden waren ontzettend hard. Tussen het vuilnis van honderden mensen die hun route verder gezet hadden, kwamen dagelijks nieuwe mensen aan. Sommigen zaten er al meer dan vier maanden. In tentjes en met oude matrassen probeerden ze te overleven. En toch zag ik ook hier positiviteit en vooral veel hoop dat het morgen beter zou zijn. 

Hoe hard de situaties ook waren, ik was blij dat er mensen waren die dagelijks naar deze vergeten plaatsen gingen om hen te ondersteunen in hun aspiraties. Van de slums in Colombië tot de banlieus van Parijs, uiteindelijk geldt steeds hetzelfde: positiviteit en geloof in talenten van mensen, zijn de bouwstenen om crisissituaties om te vormen tot een opportuniteit voor de toekomst. 

Management Mobile School

In september 2014 veranderde mijn positie. Ann Van Hellemont, medeoprichter van Mobile School, besloot om haar studies Psychologie te vervolledigen en ging daarna aan de slag als psychologe voor de begeleiding van vluchtelingen in België. Ik nam de rol van manager op. Net op dat moment kregen we als organisatie een enorm geschenk van Accenture. Zij zouden ons gedurende 3 maanden coachen om een nieuwe strategie op te zetten, wat een opportuniteit gaf om ons partnership model en de schaalbaarheid ervan grondig te herzien. We waren ambitieus. De sociale impact van de organisatie moest verdubbeld worden. 

Drie jaar later kan ik tevreden terugkijken op wat we hebben kunnen realiseren. Het aantal projecten dat we kunnen begeleiden én de kwaliteit van opvolging is drastisch verhoogd.

Toekomst van Mobile School

De visie van Mobile School is actueler dan ooit. Discriminatie en stigmatisatie van kinderen en jongeren die op straat rondhangen, werken of leven is jammer genoeg een gegeven dat overal ter wereld voorkomt. Klimaatsverandering, armoede, misbruik en oorlog drijven mensen de straat op. In tijden van radicalisering en extremisme is de zoektocht naar plekken waar kinderen en jongeren kunnen bouwen aan een positieve identiteit meer dan nodig. In een realiteit waar alles sneller en sneller moet draaien en meer en meer mensen uit de boot vallen, is een positieve benadering van mensen levensnoodzakelijk.

We moeten onze verantwoordelijkheid opnemen. Met de beperkte middelen die we hebben, zijn we goed bezig om onze impact te verdubbelen. Maar ook daarmee bereiken we slechts een aantal duizend kinderen in vergelijking met de miljoenen die op straat leven. Onze nieuwe strategie bestaat er daarom in om ons aanbod in de breedte ook uit te breiden via de digitale weg. Wij zijn volop bezig met het ontwikkelen van een platform waar straathoekwerkers terecht zullen kunnen om educatieve materialen te downloaden die gericht zijn op een positief contact met kinderen. Tegelijkertijd werken we aan een registratietool om de noden van kinderen in kaart te brengen, om straathoekwerkers te helpen in het identificeren en meten van hun doelstellingen en om een grondige opvolging te verzekeren. Uiteraard zijn er ook hier nog veel uitdagingen.

Motivatie

Vroeger vond ik motivatie in het reizen naar onbekende gebieden, het leren kennen van verschillende culturen én daar dan ook nog iets kunnen betekenen. Die drijfveer is danig afgezwakt. Het gaat mij niet meer om een land leren kennen, het gaat me nu nog meer dan vroeger om mensen te leren kennen en te coachen die dezelfde vragen hebben, of dat nu in België, Griekenland, Mozambique, Colombia of Bangladesh is. 

De visie van Mobile School is en blijft mijn grootste drijfveer, net omdat positiviteit, de nadruk op opportuniteiten en het werken aan eigenwaarde de enige manieren zijn om een tegenwicht te bieden aan het overwegend negatieve discours van gecreeërde angst dat onder meer in de media overheerst.  Dat besef is tegelijk een besef van verantwoordelijkheid. Mensen in hun kracht zetten, dat is de verantwoordelijkheid die ik wil blijven opnemen. 

Rob Sweldens training Mobile School

De combinatie tussen enerzijds zelf op het veld staan, training geven, mensen coachen, én anderzijds de structuur uitzetten om ervoor te zorgen dat we dit kunnen schalen motiveren me om dit na 9 jaar te willen blijven doen. En dat kan alleen dankzij een topteam waar ik elke dag op kan rekenen. Dankzij enorm gemotiveerde en gedreven mensen die onze organisatie een warm hart toedragen. Dankzij top Master Trainers en top straathoekwerkers die elke dag de straat tot een nog magischere plek omtoveren.”

Tags:
Organisatiepsycholoog • Strateeg & diplomaat • Trainer & coach • Idealist • Pragmatisch optimist & realist • Muzikant & fantast • Eeuwig student • Vader & man • Gelukzak