Mobile School All-Star • Janet Otieno

Posted on 18-05-2018

Janet Otieno Mobile School Glad's House

Elke dag trekken de straathoekwerkers van onze partners de straat op om de talenten van jongeren op straat te versterken. In de Keniaanse havenstad Mombasa zijn de straathoekwerkers van Glad’s House dagelijks op straat te vinden om het vertrouwen van vele straatjongeren in de stad op te bouwen. Tijdens onze laatste trip naar Kenia namen we de tijd om even samen te zitten met één van hen. 

Janet Otieno is straathoekwerkster en coördonatrice van het mobiele school-project van partner Glad’s House. Ze vertelt vol passie over haar job als straathoekwerkster in Mombasa.

Dag Janet, eerst en vooral bedankt voor dit interview!
Eerste vraag: Hoe ben je ooit in contact gekomen met het werk van Glad’s House? 

Ik was speelster bij de Coastal Queens, een vrouwenvoetbalteam dat ondersteund werd door Mombasa Olympic Youth (MOYO, de voorloper van Glad’s House). Aangezien vele jongeren van Magongo door werkloosheid en verveling hun toevlucht zochten in drugs of andere zaken, organiseerde MOYO allerlei sportactiviteiten om hen een positieve tijdsbesteding te geven. Het was daar dat ik voor het eerst kennis maakte met Bokey Achola, de Keniaanse directeur van de organisatie.

Wat later besliste ik om vrijwilligerswerk te gaan doen in Vipingo, een golfclub een beetje buiten Mombasa. Straatjongeren worden daar opgeleid en tewerkgesteld als golf caddies. Het was mijn verantwoordelijkheid om hen te begeleiden en op te volgen. 

Uiteindelijk kreeg ik het aanbod om aan de slag te gaan als voltijds straathoekwerkster voor Glad’s House. Ik was meteen enthousiast, aangezien ik het erg fijn vond om te werken met de jongeren in Vipingo en zo startte ik in april 2013 als straathoekwerkster voor Glad’s House.

Waarom is het zo belangrijk om tijd te investeren in straathoekwerk in Mombasa?

Het is uitermate belangrijk om straathoekwerk te doen in Mombasa omdat er enorm veel kinderen van alle leeftijden op straat te vinden zijn. Deze jongeren kunnen op niemand rekenen. Ze hebben nood aan iemand die ze kunnen vertrouwen, iemand die naar hen luistert en die hen ondersteunt. Dat is de belangrijkste reden waarom we hier straathoekwerk doen. Het is essentieel dat deze jongeren hun verhaal kunnen delen en dat ze gehoord worden, als een eerste stap in het opbouwen van hun zelfvertrouwen.

Hoe belanden deze jongeren op straat? 

Sommige jongens kiezen voor de straat onder druk van leeftijdsgenoten, anderen ontvluchten hun thuis door conflicten binnen de familie en nog anderen zijn op zoek naar nieuwe mogelijkheden. Hier aan de kust zegt men vaak ‘Mombasa Raha’ (Raha is Swahili en betekent letterlijk ‘plezier’ of ‘ontspanning’) omdat Mombasa de reputatie heeft een stad vol vermaak te zijn. Daarom komen vele jongeren uit andere steden zoals Nairobi, Kisumu en Kakamega naar hier. Heel wat jongeren zijn ook afkomstig uit de regio rond Mombasa. Zij hangen rond op straat en verdienen geld door te bedelen, door auto’s te wassen of te parkeren of door dingen te verkopen. ’s Nachts gaan ze terug naar huis. 

Wat maakt het zo moeilijk voor deze jongeren om op straat te overleven? 

Op straat is de concurrentie hevig. De kleinere jongens worden vaak mishandeld door de ouderen.

Daarenboven is de politie in Kenia erg repressief tegenover jongeren op straat omdat ze volgens hen een negatief beeld geven aan de stad. Agenten denken vaak dat de jongeren allemaal criminelen zijn en dat ze de straten bevuilen. Heel vaak worden ze daarom opgepakt en opgesloten. De jonge kinderen worden ondergebracht in een jeugdinstelling, de ouderen in de gevangenis. Soms blijven ze daar 3 à 4 maanden. Ze hebben nauwelijks de mogelijkheid om zich te verdedigen en niemand luistert naar hen. Daarom zoeken we hen ook daar op om hen te ondersteunen en om ervoor te zorgen dat hun basisrechten gerespecteerd worden. 

Glad’s House probeert het probleem ook bij de wortels aan te pakken door workshops te organiseren voor de politie, lokale autoriteiten of beveiligingsagenten. Het is niet altijd makkelijk, maar we doen ons best om alle betrokken partijen te overtuigen om op een positieve manier met deze jongeren om te gaan. 

Waarom koos je ervoor om straathoekwerkster te worden? En waar vind je de motivatie om dag in dag uit met deze jongeren aan de slag te gaan? 

De jongeren zelf zijn mijn motivatie, omdat ze het heel erg waarderen dat we er voor hen zijn. Met ons delen ze de dingen die hen raken, waar ze mee bezig zijn. Eens je met hen in contact treedt, zie je al heel snel dat alle negatieve vooroordelen over straatkinderen simpelweg niet waar zijn. 

Ik krijg ook heel veel energie van het management van Glad’s House – van de managers Bokey en Liz en van onze CEO in Londen, Vicky – en natuurlijk van mijn geweldige collega’s. Zij weten me altijd te motiveren wanneer ik even twijfel of ik wel op de juiste weg ben. Het zijn zij die me een duwtje in de rug geven wanneer het even moeilijker gaat. Binnen onze organisatie is er ongelooflijk veel ervaring op het vlak van straathoekwerk en dat helpt me om te groeien.

Wat zijn andere programma’s van Glad’s House om straatkinderen te ondersteunen in Mombasa? 

Een ander belangrijk project van Glad’s House is het Papasa project. We nodigen de jongeren uit om naar Magongo te komen en op een speelse manier in interactie te gaan met onze sociale werkers. Het is ook het moment om naar hen te luisteren en hun verhalen te leren kennen, educatieve activiteiten te organiseren of sport- en spelmogelijkheden te voorzien. Bovendien hebben de jongeren ook de mogelijkheid om hun kledij te wassen, aangezien het in het centrum van de stad niet makkelijk is om hiervoor een geschikte plaats te vinden. Uiteindelijk draait Papasa volledig om respect. We bieden de jongeren een plek aan waar ze zich even geen zorgen moeten maken over de politie. Dat is waar ons werk rond draait, rond het creëren van veilige plekken voor kinderen die leven op straat. 

Zoals ik eerder zei, werken we ook met jongeren in de gevangenis of in de jeugdinstelling. We volgen hen op om ons ervan te vergewissen dat hun rechten worden nageleefd en we delen ook basisbenodigdheden uit. We zorgen ervoor dat ze altijd op iemand kunnen rekenen, ook als ze in de problemen zitten.  

In de zomer van 2016 begon Glad’s House te werken met de mobiele school. Denk je dat de mobiele school een meerwaarde is voor jullie werk op straat?

Zeker! Voor de start van ons mobiele school-project werkten we al met de kinderen die op de vuilnisbelt van Kibarani wonen. Zij kwamen dan helemaal naar Magongo. Dankzij de mobiele school kunnen we nu zelf naar Kibarani gaan om daar met de kinderen te werken in hun eigen omgeving, waar ze zich het meest op hun gemak voelen. De reacties zijn dan ook heel positief!

De mobiele school heeft ook een grote impact op de kinderen in de jeugdinstelling (waar de minderjarigen ondergebracht worden in afwachting van hun proces) omdat er voor hen geen enkele activiteit is daar. Daarom hebben we een bibliotheek ingericht en brengen we de mobiele school op geregelde tijdstippen mee om educatieve en recreatieve sessies te doen. Op die manier proberen we de eigenwaarde en het zelfvertrouwen van deze kinderen op te bouwen, zodat ook zij een kans hebben om zich kind te voelen en essentiële vaardigheden te ontwikkelen. 

Wat is je beste ervaring met de mobiele school?

Op een dag zag ik enkele kinderen die aan het proberen waren hun ouders iets aan te leren, maar de ouders zeiden al snel dat ze daar te jong voor waren. Toen ik dichterbij kwam, merkte ik echter al snel dat de kinderen het bij het rechte eind hadden en dat ze alles perfect konden uitleggen aan de volwassen. Omdat vele jongeren waar we mee werken moeten bijdragen aan het familie-inkomen, wordt educatie nog al te vaak als niet-prioritair aanzien. Dankzij de mobiele school kunnen we de interesse in onderwijs op een speelse manier aanwakkeren. 

Onlangs ging je ook voor de eerste keer mee als co-facilitator voor de implementatie van de nieuwe mobiele school bij Child Rescue Kenya in Kitale. Is er een groot verschil tussen het werk op straat in Mombasa en Kitale?

Ik denk dat er zeker een verschil is. Kitale is bijvoorbeeld veel kleiner dan Mombasa, wat het iets makkelijker maakt om veel jongeren te vinden op één plaats. Ik was ook verbaasd dat er zoveel jonge kinderen zijn op straat in Kitale en dat de oudere jongens niet werken, maar eerder overleven op giften van de marktkramers of handelaars. In Mombasa werken de meeste oudere jongeren wel, wat er ook voor zorgt dat ze overdag en in het openbaar geen drugs gebruiken. Maar voor de rest zijn er toch vooral gelijkenissen tussen het werk op straat hier in Kitale en in Mombasa.

Heb je nog een boodschap voor de Mobile School community? 

Ik wil eerst en vooral het StreetwiZe • Mobile School team in België bedanken om me de kans te geven om de training in Kitale mee te begeleiden en voor de mogelijkheid om ervaringen uit te wisselen met gelijkgezinde collega’s in Kenia. 

Voor de toekomst ben ik ervan overtuigd dat Mobile School nog sterk zal groeien in Afrika en in andere landen wereldwijd. Er zijn nog zoveel goede organisaties met gemotiveerde straathoekwerkers die zeker gebruik kunnen maken van de mobiele school om hun werk op straat nog impactvoller te maken. Mijn advies is dan ook om deze mensen volop te blijven steunen zodat ze hun geweldig belangrijk werk op straat voor de jongeren kunnen verderzetten.

Mobile School en Glad’s House Mombasa kwamen in 2015 met elkaar in contact. In juli 2016 startte de organisatie de interventies op met de mobiele school in Mombasa. In maart 2017 begeleidde Janet de implementatie van de 3de Keniaanse mobiele school in Kitale. Kort daarna nam ze deel aan de opvolgingstraining voor het mobiele school-team van Glad’s House in Mombasa.